محسن عباس نژاد

121

قرآن و طب ( فارسى )

در هيچ نوع شير يا غذاى ديگرى نمىتوان يافت چون تمام اين مواد در اثر حرارت بيش از 50 درجه از بين مىروند . 2 - شير مادر تغييرپذيرى متناسب با نيازهاى طفل دارد به اين معنى كه مثلا در روزهاى اول زندگى چون نوزاد به حفاظت و استراحت بيشتر احتياج دارد شير مادر به صورت آغوز ، فشرده و غليظ بوده و در حجم كم انرژى و مصونيت لازم را برايش فراهم مىكند . يا اينكه اگر نوزاد نارس باشد تركيبات شير مادرش با وضعيت نارسى او هم‌آهنگى خواهد داشت . 3 - وجود عوامل ايمونولژيك يا مصونيت بخش در شير مادر : اين مواد را مىتوان به سه دسته جدا و در عين حال مربوط به هم تقسيم كرد . الف - حفاظت‌كننده‌هاى اختصاصى شير عامل : گلبولهاى سفيد و انواع مختلف ايمونو گلوبولينهاست . - گلبولهاى سفيد به تعداد بسيار زياد درصد ميلىليتر مكعب شير از دستجات مختلف سلولهاى حفاظتى مثل لنفوسيت‌ها ، ماكروفاژها و نوتروفيل‌ها تشكيل شده است . اين سلول‌ها در برابر اسيد معده و شيره‌هاى گوارشى مقاوم بوده و در قسمتهاى مختلف دستگاه هاضمه از رشد و تكثير ميكروارگانيسم‌هاى بيمارىزا جلوگيرى مىكنند . - ايمونوگلوبولينها و انواع گوناگون آنها يعنى - Ige - IgD - IgM - IgG و از همه مهمتر SigA يا ايمونوگلوبولينى كه از سلول‌هاى دفاعى ترشح مىشود هركدام در زمينه‌اى و به نحوى مىتواند نوزاد آسيب‌پذير را از ابتلا به عفونت محافظت كنند . ب - عوامل ايمونولژيك غير اختصاصى : مثل لاكتوفرين ، ليزوزيم ، كمپلمان‌ها ، فاكتور بيفيدوس ، لاكتوز پراكسيداز و انترفرون كه نقش و اهميّت مصونيت بخشى هركدام را بايد در كتابهاى اختصاصى و مربوط به شير مادر مطالعه كرد . ج - عواملى كه در شير مادر به صورت جنبى نقش مصونيتى دارند : اين تركيبات مختلف و هريك به تنهايى يا توأم با ديگر عوامل مصونيتى شير مادر و يا از مسيرهاى غير مستقيم و جنبى مىتوانند زمينه هاى دفاع شيرخوار را از عوامل بيمارىزاى محيط فراهم كنند . برخى از اين عوامل عبارتند از : پروستاگلاندين‌ها ، كلسترول ، هورمونهاى خاص مثل هرمن رشد ، هرمن تيروئيد ، هرمن ترميم‌كننده‌ى بافت پوستى و مخاطى ، يا لاكتوز زياد شير و پروتئين كم آنكه هريك به نحوى در حفظ سلامت نوزاد مؤثر و سهيم مىباشند . ازاين‌رو مىبينيم كه اگر مادر به ديگر مزاياى شير خود بىتوجه بوده و فقط به اين فاكتورهاى يادشده عنايت كند تغذيه نوزادش را با شيرهاى مصنوعى خشك يا شير گاو ، گناه مىداند و هرگز راضى نمىشود نظم طبيعت را به خصوص درباره‌ى فرزند دلبندش از هم بگسلاند . دوم : ويژگيهاى مواد تركيبى شير مادر شير مادر از نظر تركيبات شش‌گانه مواد غذايى درست ، متناسب با نيازهاى شيرخوار به اين مواد ساخته شده و از سينه‌ى مادر ترشح و خارج مىشود . اين مواد عبارتند از : 1 - شير مادر از نظر مواد پروتئينى و انرژى : يكى از خصوصيات شير مادر نسبت به ديگر شيرهاى مصنوعى يا شير گاو ، پروتئين كم و انرژىزايى كم آن است . « Low Protein Low CAloric » اين ويژگى متناسب با رشد آرام و طولانى بودن مرحله‌ى شيرخوارگى كودك به منظور كسب تجربه و تكامل زمينه‌هاى عاطفى و سازمان پيچيده‌ى مغزى اوست كه در پناه وجود كافى موادى مثل لاكتوز ، سيستين ، كلسترول و اسيد آمينه‌هاى ديگر صورت مىگيرد و در نتيجه